 | 07/07/2007 | 13:04 |
| |
Woda z „Maczek”
Na początku XX wieku w Zagłębiu Dąbrowskim, na skutek eksploatacji węgla i rud cynkowo - ołowianych, wystąpiły kłopoty z dostawami wody pitnej. Dlatego w 1919 roku, po licznych protestach mieszkańców, na zlecenie rządu RP przystąpiono do rozwiązania lokalnego problemu zaopatrzenia w wodę. Przeprowadzono badania bakteriologiczne, chemiczne i biologiczne wody z Czarnej Przemszy, Białej Przemszy, Brynicy, ze źródeł krasowych w Sławkowie i Strzemieszycach Wielkich. Jak się przy okazji okazało, jedynie 23 procent zagłębiowskich studni dawało wodę o jakości możliwej do przyjęcia. W wyniku wszechstronnych rozważań, jako potencjalne źródło wody zwyciężyła Biała Przemsza.
Gdy planowano budowę ujęcia, zlewnia Białej Przemszy była terenem ekologicznie czystym, bez zakładów przemysłowych. Gwarantowało to pobór czystej, bardzo miękkiej wody. Woda dostarczana z ujęć podziemnych na trenie Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego była twarda, co podnosiło koszty jej użycia do celów przemysłowych.
W 1928 roku rozpoczęto budowę ujęcia na Białej Przemszy i wodociągów „Maczki” (w dzisiejszej dzielnicy Sosnowca o tejże nazwie) mających zaopatrywać w wodę pitną Zagłębie Dąbrowskie i po wygaśnięciu ustaleń Konwencji Genewskiej odzyskaną dla Polski część Górnego Śląska. Inicjatorem budowy Zakładu był pierwszy prezydent RP – prof. inż. Gabriel Narutowicz, żyjący w latach 1865 – 1922. Dlatego właśnie w 1937 roku wmurowano na ścianie budynku administracyjnego poświęconą prezydentowi tablicę pamiątkową.
Już w 1930 roku „Maczki” zaczęły dostarczać wodę dla Sosnowca. Pełne uruchomienie wodociągu nastąpiło w styczniu 1931 roku. Sześć lat później, ze względu na silne zanieczyszczenia, ujęcie wody na Białej Przemszy zostało wyłączone. Skażenia Białej Przemszy dokonywała od 1930 roku Fabryka Celulozy i Papieru w Kluczach. Ługi pocelulozowe zrzucane na piaski Pustyni Błędowskiej przesiąkały do rzeki. Działo się tak mimo głośnych protestów mieszkańców osiedli położonych nad Białą Przemszą, której wody zmieniły barwę na atramentową.
Nowe ujecie wody dla „Maczek” zbudowano w 1937 roku na rzece Sztole. Pierwszym kierownikiem Wodociągu Państwowego Maczki był inż. Witold Chramiec, autor nowatorskiego sposobu czyszczenia filtrów powolnych.
W 1955 roku „Maczki” zyskały drugie źródło wody. Wybudowano ujęcie wody na kanale odwadniającym kopalnie piasku podsadzkowego „Szczakowa”. W 1976 roku przekazano do eksploatacji filtry pospieszne. W latach 1985 – 19990 „Maczki” osiągnęły najwyższą produkcję w swojej historii, produkując 200 tys. metrów sześciennych wody na dobę.
Obecnie Stacja Uzdatniania Wody Maczki (to oficjalna nazwa) wchodzi w skład Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w Katowicach. Produkuje około 40 tys. metrów sześciennych wody pitnej na dobę, wykorzystując zarówno stare pompy, jak tez urządzenia najnowszej generacji. Zasilanie następuje z ujęcia na rzece Sztole i na kanale odwadniającym w kopalni piaski „Szczakowa”. Poprzez przepompownie woda tłoczona jest do sieci wodociągowej w kierunku Sosnowca i Jaworzna.
Jak informuje GPW, w „Maczkach” prowadzona jest modernizacja filtrów pospiesznych. Proces filtracji będzie prowadzony w systemie automatycznym.
Woda produkowana przez „Maczki” posiada bardzo wysoką jakość, lepsza niż woda z wielu ujęć głębinowych. Można ją pić bez przegotowania. Jej jakość jest badana przez nowoczesne miejscowe laboratorium, korzystające między innymi ze spektrofotometru absorbcji atomowej.
Wygląda na to, że jeszcze długo, śladem naszych dziadów i pradziadów, będziemy pili zdrową wodę z „Maczek”.
IRENEUSZ ŁĘCZEK
 źródło: Wiadomości Zagłębia
|
|
Jesteś osobą wrażliwą na sprawy publiczne, obejrzałeś ciekawą wystawa, byłeś na ciekawym koncercie, sztuce teatralnej, zawodach sportowych lub innej imprezie, posiadasz ciekawe fotografie, zbiory, kolekcje i chcesz się podzielić tym z innymi - my postaramy się to opublikować. Napisz do nas
|
|
|
Via Regia znana jako "Wysoka Droga", jak również "Droga Królewska" to średniowieczny szlak kupiecki wraz z rozwojem którego, powstawały tak ważne ośrodki, »
|
