www.kulturapogrzebu.com.pl

| dodane: 01.09.2009 g.23:55 | drukuj

Nekropolie sosnowieckie

Sosnowieckie nekropolie są dowodem na bogatą i wielokulturową przeszłość miasta. Widać to szczególnie w zespole czterech cmentarzy przy ulicy Smutnej w dzielnicy Pogoń .

Cmentarz Katolicki
Powstał w 1894 r. Zajmuje powierzchnię 5,5 ha. Administracyjnie podlega Parafii Katedralnej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.
Na cmentarzu znajdują się okazałe grobowce rodzinne. Do najciekawszych należą grób z piaskowca rodziny Woźniaków oraz rzeźba kobiety wykuta w kamieniu na grobie rodziny Podlaskich.
Wzdłuż alei głównej cmentarza znajdują się stare grobowce zasłużonych obywateli miasta.

Cmentarz prawosławny
Z cmentarzem katolickim sąsiaduje cmentarz prawosławny. Został on otwarty i poświęcony w październiku 1894 roku. Zajmuje powierzchnię 0,9 ha.
Charakterystyczne jest ogrodzenie cmentarza wybudowane jako kamienny mur z dębową ażurowa bramą. Są tu stare grobowce, na których napisy wykonane są cyrylicą a ich podstawy spowite są bluszczem. Można tutaj poczuć atmosferę Sosnowca okresu zaborów i rewolucji przemysłowej.

Cmentarz ewangelicki
Cmentarz ewangelicki został założony w 1899 roku. Grobowce tuż przy obecnej bramie wejściowej nie różnią się od tych spotykanych na cmentarzach katolickich. Dalej naszą uwagę przykuwa okazała kaplica wzniesiona w stylu neoromańskim w drugiej połowie XIX w. Znajdują się tutaj miedzy innymi grobowce rodzinne sosnowieckich przemysłowców z XIX wieku, którzy przyczynili się do rozwoju Sosnowca i całego Zagłębia.

Cmentarz żydowski (kirkut)
Pierwotnie był to cmentarz dla ofiar cholery, przekształcony oficjalnie w 1897 roku na cmentarz wyznania mojżeszowego. Na powierzchni jednego hektara zachowało się około 300 nagrobków. Na cmentarz wchodzimy przez okazałą bramę zwieńczoną menorą (jest to świecznik siedmioramienny znany jako symbol judaizmu). Przy wejściu na cmentarz znajduje się obelisk z napisami w języku polskim i hebrajskim: „W hołdzie Żydom miast Zagłębia wymordowanym przez hitlerowców w latach 1939-1945”. Przemierzając cmentarz widzimy okazałe marmurowe grobowce znanych obywateli miasta: Oppenheimerów, Libermanów, Reichertów. Jest też kilkaset nagrobków - macew i obelisków w kształcie uciętego pnia drzewa. Grobowce spowite są bluszczem, co nadaje staremu żydowskiemu cmentarzowi specyficznego uroku.
Drugi odrestaurowany cmentarz żydowski w mieście znajduje się w dzielnicy Modrzejów.

Inne cmentarz sosnowieckie
W sosnowieckiej dzielnicy Milowice znajduje się zapomniany cmentarz żydowski. Cmentarz nie rzuca się w oczy, jest nieogrodzony, pozostałości macew albo są zakopane albo w części wykorzystane jako materiał budowlany na okolicznych działkach. Gdyby nie tablica informująca, że jest to teren cmentarza, można by go nawet nie zauważyć, zwłaszcza wiosną i latem, gdy wyrosną tu bujne trawy. Istnieją różne wersje jego historii:, że został założony w latach 20. XX wieku i zamknięty w 1945 r. lub, że cmentarz założono prawdopodobnie w 1940 r., a więc podczas okupacji niemieckiej. Najbardziej wiarygodna jest ta druga wersja. Co ciekawe - milowickiego cmentarza nie ma na żadnej mapie.

Cmentarz przy ul. Zuzanny
Cmentarz jest w mieście drugą najstarszą nekropolią. Cmentarną kaplicę wybudowano w 1896 roku. Teren, na którym powstał cmentarz, podarowała parafii hrabina Jadwiga Mieroszewska. Znaną postacią, która została pochowana na tym cmentarzu, a zapisała się nie tylko w historii regionu, ale też historii polskiej literatury, jest dr Aleksander Widera. Był to dla Stefana Żeromskiego pierwowzór doktora Judyma z „Ludzi bezdomnych". Drugim znanym zmarłym, który tu spoczywa, jest Edward Gierek.

Nowy Cmentarz Miejski przy ul. Wojska Polskiego
Jest to nowy cmentarz komunalny oddany do użytkowania w 1997 r. Aktualnie na cmentarzu znajduje się 1950 grobów.
W centralnej części nekropolii wybudowano kaplicę z zasłanianym ołtarzem przystosowanym do obrzędów pogrzebowych różnych religii.
Na cmentarzu znajdują się groby osób, które zginęły w katastrofie katowickiej hali targowej.
Na koniec wymieńmy jeszcze jedną sosnowiecką nekropolię: istniejący od 1908 roku cmentarz „PEKIN” przy ul. 11 listopada.

Franciszek Chebel